คำตอบสั้น ๆ
MAC Address (Media Access Control) คือรหัสประจำฮาร์ดแวร์ของอะแดปเตอร์เครือข่าย เช่น ชิป Wi-Fi ในมือถือ หรือพอร์ต LAN บนโน้ตบุ๊ก อุปกรณ์ในเครือข่ายภายในเดียวกันใช้มันเพื่อหากัน เราเตอร์ส่งข้อมูลมาที่มือถือของคุณโดยอาศัย MAC Address
MAC Address ไม่เคยออกไปนอกเครือข่ายภายในของคุณ เว็บไซต์และแอปบนอินเทอร์เน็ตจะเห็น IP Address ของคุณแทน ซึ่งดูได้ที่หน้า IP ของฉัน
MAC Address หน้าตาเป็นอย่างไร
MAC Address ยาว 48 บิต เขียนเป็นเลขฐานสิบหก 6 คู่ คั่นด้วยเครื่องหมายโคลอนหรือขีด:
3C:22:FB:1A:2B:3C หรือ 3C-22-FB-1A-2B-3C
- 3 คู่แรก คือ OUI (Organizationally Unique Identifier) ที่ IEEE กำหนดให้ผู้ผลิต จึงทำให้ค้นหา MAC แล้วรู้ได้ว่าอุปกรณ์เป็นของ Apple, Samsung หรือ Intel
- 3 คู่หลัง ผู้ผลิตกำหนดเองให้อะแดปเตอร์แต่ละตัว
อะแดปเตอร์เครือข่ายแต่ละตัวมี MAC Address ของตัวเอง โน้ตบุ๊กที่มีทั้ง Wi-Fi, LAN และ Bluetooth จึงมี MAC Address 3 ค่า
MAC Address กับ IP Address ต่างกันอย่างไร
| MAC Address | IP Address | |
|---|---|---|
| ระบุอะไร | อะแดปเตอร์เครือข่าย | อุปกรณ์หรือเครือข่ายบนอินเทอร์เน็ต |
| ใครกำหนด | ผู้ผลิต (หรือระบบสุ่มให้) | เราเตอร์ (IP ภายใน) หรือผู้ให้บริการ (IP สาธารณะ) |
| ใช้งานใน | เครือข่ายภายในเท่านั้น | เครือข่ายภายในและอินเทอร์เน็ต |
| ชั้นของเครือข่าย | Layer 2 (Data Link) | Layer 3 (Network) |
| เปลี่ยนเมื่อย้ายที่ไหม | ปกติไม่เปลี่ยน | เปลี่ยนทุกครั้งที่ต่อเครือข่ายใหม่ |
| เว็บไซต์มองเห็นไหม | ไม่เห็น | เห็น IP สาธารณะ |
| ตัวอย่าง | 3C:22:FB:1A:2B:3C | 192.168.1.23 หรือ 203.0.113.42 |
ทั้งสองทำงานร่วมกัน เมื่อโน้ตบุ๊กจะส่งข้อมูลไปยัง 192.168.1.1 จะใช้ ARP (Address Resolution Protocol) ถามว่า "ใครถือ IP นี้" แล้วได้ MAC Address ของเราเตอร์กลับมา จากนั้นเราเตอร์ใช้ MAC Address ของตัวเองกับ IP สาธารณะ ของคุณสื่อสารกับผู้ให้บริการ
วิธีดู MAC Address
Windows 10 และ 11
- เปิด การตั้งค่า > เครือข่ายและอินเทอร์เน็ต แล้วเลือก Wi-Fi หรือ อีเทอร์เน็ต
- คลิก คุณสมบัติฮาร์ดแวร์
- ดูบรรทัด ที่อยู่ทางกายภาพ (MAC)
หรือเปิด Command Prompt แล้วพิมพ์ ipconfig /all บรรทัด Physical Address ใต้อะแดปเตอร์แต่ละตัวคือ MAC Address ของมัน
Mac
- เปิด การตั้งค่าระบบ > Wi-Fi
- คลิก รายละเอียด ข้างเครือข่ายที่เชื่อมต่ออยู่
- จะเห็น MAC Address อยู่ในนั้น (macOS รุ่นเก่าอยู่ในแท็บ ฮาร์ดแวร์)
หรือพิมพ์ ifconfig en0 | grep ether ใน Terminal บน Mac ส่วนใหญ่ en0 คืออะแดปเตอร์ Wi-Fi
iPhone และ iPad
- ที่อยู่ฮาร์ดแวร์: การตั้งค่า > ทั่วไป > เกี่ยวกับ > ที่อยู่ Wi-Fi
- ที่อยู่ที่ใช้ในเครือข่ายหนึ่ง ๆ: การตั้งค่า > Wi-Fi แตะ (i) ข้างชื่อเครือข่าย แล้วดู ที่อยู่ Wi-Fi ส่วนตัว
Android
เมนูต่างกันไปตามยี่ห้อ แต่โดยทั่วไป:
- ที่อยู่ฮาร์ดแวร์: การตั้งค่า > เกี่ยวกับโทรศัพท์ > ที่อยู่ MAC ของ Wi-Fi (บางรุ่นอยู่ใน สถานะ หรือ ข้อมูลฮาร์ดแวร์)
- ที่อยู่ที่ใช้ในเครือข่ายหนึ่ง ๆ: การตั้งค่า > เครือข่ายและอินเทอร์เน็ต > อินเทอร์เน็ต แตะไอคอนเฟืองข้างชื่อเครือข่าย ในส่วน ความเป็นส่วนตัว จะบอกว่าใช้ MAC แบบสุ่มหรือไม่
Linux
พิมพ์ ip link ค่าหลัง link/ether คือ MAC ของแต่ละอินเทอร์เฟซ
MAC แบบสุ่มและที่อยู่ Wi-Fi ส่วนตัว
เพราะ MAC Address ไม่เปลี่ยน Wi-Fi ในร้านค้า สนามบิน และโรงแรมจึงเคยใช้มันจำมือถือเครื่องเดิมได้เป็นเวลานาน เพื่อป้องกันเรื่องนี้ ระบบปฏิบัติการรุ่นใหม่จึงใช้ MAC Address แบบสุ่มแทนค่าจริง:
- iPhone และ iPad (iOS 14 ขึ้นไป) ใช้ ที่อยู่ Wi-Fi ส่วนตัว แยกตามเครือข่าย รุ่นใหม่เลือกได้ว่า ปิด, คงที่ หรือ หมุนเวียน
- Android (10 ขึ้นไป) ใช้ MAC แบบสุ่ม แยกตามเครือข่ายเป็นค่าเริ่มต้น
- Windows 10 และ 11 มีสวิตช์ ที่อยู่ฮาร์ดแวร์แบบสุ่ม ในการตั้งค่า Wi-Fi
- macOS (Sequoia ขึ้นไป) มีตัวเลือก ที่อยู่ Wi-Fi ส่วนตัว ในรายละเอียดของแต่ละเครือข่าย
ที่อยู่แบบสุ่มมักมีตัวอักษรตัวที่สองเป็น 2, 6, A หรือ E ซึ่งบอกว่าเป็นที่อยู่แบบ "จัดการภายใน" ไม่ใช่ค่าที่ผู้ผลิตกำหนด
ที่บ้านอาจมีผลข้างเคียง การกรอง MAC, การควบคุมโดยผู้ปกครอง หรือการล็อก IP ให้อุปกรณ์บนเราเตอร์ ล้วนอ้างอิง MAC Address ให้ปิดที่อยู่ส่วนตัวเฉพาะเครือข่ายที่บ้าน และเปิดไว้เมื่อใช้ Wi-Fi สาธารณะ
เว็บไซต์มองเห็น MAC Address ของคุณได้ไหม?
ไม่ได้ MAC Address ใช้แค่ระหว่างอุปกรณ์ของคุณกับอุปกรณ์ถัดไปในเครือข่าย ซึ่งปกติคือเราเตอร์ เมื่อเราเตอร์ส่งต่อข้อมูลออกอินเทอร์เน็ต จะเปลี่ยน MAC ของอุปกรณ์คุณเป็นของตัวเอง และจุดถัดไปก็เปลี่ยนอีกครั้ง พอคำขอไปถึงเว็บไซต์ ก็ไม่เหลือร่องรอย MAC ของอุปกรณ์คุณแล้ว
สิ่งที่เว็บไซต์เห็นคือ IP Address สาธารณะของคุณ พร้อมตำแหน่งและผู้ให้บริการที่ IP นั้นชี้ไป เปิดหน้า IP ของฉันเพื่อดูข้อมูลนั้นได้ทันที เบราว์เซอร์เองก็ไม่มีช่องทางให้หน้าเว็บอ่าน MAC Address และทั้ง iOS กับ Android ก็บล็อกไม่ให้แอปทั่วไปอ่านที่อยู่ฮาร์ดแวร์จริง
คนที่เห็น MAC Address ของคุณได้คือทุกคนในเครือข่ายภายในเดียวกัน เช่น เจ้าของเราเตอร์ หรือผู้ให้บริการฮอตสปอตสาธารณะ นี่คือเหตุผลที่มี MAC แบบสุ่ม
คำถามที่พบบ่อย
อุปกรณ์สองเครื่องมี MAC Address ซ้ำกันได้ไหม?
ผู้ผลิตพยายามให้ MAC ฮาร์ดแวร์ทุกค่าไม่ซ้ำกัน แต่จริง ๆ แล้วมันแค่ต้องไม่ซ้ำในเครือข่ายภายในเดียวกัน ที่อยู่แบบสุ่มก็สุ่มมากพอที่จะซ้ำกันในเครือข่ายเดียวกันได้ยากมาก
VPN ซ่อน MAC Address ได้ไหม?
ไม่มีอะไรต้องซ่อนจากเว็บไซต์ เพราะเว็บไซต์ไม่เคยเห็นมันอยู่แล้ว VPN ซ่อน IP สาธารณะของคุณ ส่วนเครือข่าย Wi-Fi ที่คุณต่ออยู่ยังเห็น MAC Address ของคุณ (หรือค่าที่สุ่ม) ไม่ว่าจะเปิด VPN หรือไม่
เปลี่ยน MAC Address ได้ไหม?
ได้ วิธีที่ง่ายที่สุดคือใช้ตัวเลือกที่อยู่แบบสุ่มข้างต้น บน Windows ไดรเวอร์บางตัวยังให้กรอกค่าเองที่ Network Address ในคุณสมบัติขั้นสูงของอะแดปเตอร์ได้ การเปลี่ยนไม่มีผลต่อสิ่งที่เว็บไซต์เห็น
มีคนติดตามเราผ่าน MAC Address ได้ไหม?
ได้เฉพาะระยะใกล้ เครือข่าย Wi-Fi และเซนเซอร์บางชนิดบันทึก MAC ของอุปกรณ์รอบตัวได้ มือถือจึงใช้ค่าแบบสุ่ม ส่วนบนอินเทอร์เน็ต การติดตามใช้ IP Address, คุกกี้ และลายนิ้วมือเบราว์เซอร์
MAC Address กับ IP Address เป็นอย่างเดียวกันไหม?
ไม่ใช่ MAC Address ระบุฮาร์ดแวร์เครือข่ายของคุณในเครือข่ายภายใน ส่วน IP Address เครือข่ายเป็นผู้กำหนดให้ และอินเทอร์เน็ตใช้มันเพื่อส่งข้อมูลมาหาคุณ อ่านเรื่อง IP เพิ่มเติมได้ที่ IP Address คืออะไร