Kısaca
MAC adresi (Media Access Control), telefonunuzdaki Wi-Fi çipi veya dizüstü bilgisayarınızdaki Ethernet portu gibi bir ağ bağdaştırıcısına verilen donanım kimliğidir. Aynı yerel ağdaki cihazlar birbirini bununla bulur: modeminiz verileri telefonunuza MAC adresine göre iletir.
MAC adresi yerel ağınızın dışına hiç çıkmaz. İnternetteki siteler ve uygulamalar bunun yerine IP adresinizi görür; bunu IP Adresim sayfasında görebilirsiniz.
MAC adresi neye benzer?
MAC adresi 48 bit uzunluğundadır ve iki nokta üst üste veya tireyle ayrılmış altı çift onaltılık rakam olarak yazılır:
3C:22:FB:1A:2B:3C veya 3C-22-FB-1A-2B-3C
- İlk üç çift OUI'dir (Organizationally Unique Identifier); IEEE tarafından üreticiye atanır. Bu yüzden bir MAC sorgusu cihazın Apple, Samsung veya Intel yapımı olduğunu söyleyebilir.
- Son üç çifti üretici her bağdaştırıcı için kendisi belirler.
Her ağ bağdaştırıcısının kendi MAC adresi vardır. Wi-Fi, Ethernet ve Bluetooth'u olan bir dizüstünün üç farklı MAC adresi olur.
MAC adresi ile IP adresi arasındaki fark
| MAC adresi | IP adresi | |
|---|---|---|
| Neyi tanımlar | Bir ağ bağdaştırıcısını | İnternetteki bir cihazı veya ağı |
| Kim atar | Üretici (veya işletim sistemi rastgele) | Modem (yerel IP) veya internet sağlayıcı (genel IP) |
| Nerede geçerli | Yalnızca yerel ağda | Yerel ağda ve internette |
| Ağ katmanı | 2. katman (veri bağı) | 3. katman (ağ) |
| Yer değiştirince değişir mi | Normalde hayır | Evet, her yeni ağda |
| Siteler görebilir mi | Hayır | Evet, genel IP'nizi |
| Örnek | 3C:22:FB:1A:2B:3C | 192.168.1.23 veya 203.0.113.42 |
İkisi birlikte çalışır. Dizüstünüz 192.168.1.1 adresine veri göndermek istediğinde ARP (Address Resolution Protocol) ile "Bu IP kimde?" diye sorar ve modemin MAC adresini alır. Modem de kendi MAC adresini ve genel IP'nizi kullanarak internet sağlayıcınızla konuşur.
MAC adresi nasıl öğrenilir?
Windows 10 ve 11
- Ayarlar > Ağ ve internet'i açın, ardından Wi-Fi veya Ethernet'i seçin.
- Donanım özellikleri'ne tıklayın.
- Fiziksel adres (MAC) satırına bakın.
Ya da Komut İstemi'ni açıp ipconfig /all komutunu çalıştırın. Her bağdaştırıcının altındaki Fiziksel Adres satırı onun MAC adresidir.
Mac
- Sistem Ayarları > Wi-Fi'yi açın.
- Bağlı olduğunuz ağın yanındaki Ayrıntılar'a tıklayın.
- MAC adresi burada yazar (eski macOS sürümlerinde Donanım sekmesinde).
Ya da Terminal'de ifconfig en0 | grep ether komutunu çalıştırın. Çoğu Mac'te en0 Wi-Fi bağdaştırıcısıdır.
iPhone ve iPad
- Donanım adresi: Ayarlar > Genel > Hakkında > Wi-Fi Adresi.
- Belirli bir ağda kullanılan adres: Ayarlar > Wi-Fi, ağın yanındaki (i)'ye dokunun ve Özel Wi-Fi Adresi'ne bakın.
Android
Menüler üreticiye göre değişir, ama genellikle:
- Donanım adresi: Ayarlar > Telefon hakkında > Wi-Fi MAC adresi (bazen Durum veya Donanım bilgileri altında).
- Belirli bir ağda kullanılan adres: Ayarlar > Ağ ve internet > İnternet, ağın yanındaki dişli simgesine dokunun. Gizlilik bölümünde rastgele MAC kullanılıp kullanılmadığını görürsünüz.
Linux
ip link komutunu çalıştırın. link/ether sonrasındaki adres her arayüzün MAC adresidir.
Rastgele MAC ve özel Wi-Fi adresi
MAC adresi sabit kaldığı için mağaza, havalimanı ve otel Wi-Fi ağları aynı telefonu uzun süre tanıyabiliyordu. Bunu önlemek için modern sistemler gerçek adres yerine rastgele bir MAC adresi kullanır:
- iPhone ve iPad (iOS 14 ve sonrası) her ağ için bir Özel Wi-Fi Adresi kullanır. Yeni sürümlerde Kapalı, Sabit veya Dönüşümlü seçebilirsiniz.
- Android (10 ve sonrası) varsayılan olarak her ağ için rastgele MAC kullanır.
- Windows 10 ve 11'de Wi-Fi ayarlarında Rastgele donanım adresleri anahtarı vardır.
- macOS (Sequoia ve sonrası) her ağın ayrıntılarında Özel Wi-Fi adresi seçeneği sunar.
Rastgele bir adresin ikinci karakteri genellikle 2, 6, A veya E'dir; bu, adresin üretici tarafından değil "yerel olarak yönetilen" bir adres olduğunu gösterir.
Evde bunun yan etkileri olabilir. Modemdeki MAC filtreleme, ebeveyn denetimi veya bir cihaza ayrılmış sabit IP, MAC adresine bağlıdır. Özel adresi yalnızca ev ağınız için kapatın, halka açık Wi-Fi'larda açık bırakın.
Web siteleri MAC adresinizi görebilir mi?
Hayır. MAC adresi yalnızca cihazınız ile ağdaki bir sonraki cihaz, genellikle modeminiz arasında kullanılır. Modem trafiğinizi internete iletirken cihazınızın MAC adresini kendi adresiyle değiştirir, bir sonraki atlama da onu yeniden değiştirir. İstek bir siteye ulaştığında cihazınızın MAC adresinden iz kalmaz.
Sitelerin gördüğü şey genel IP adresiniz ve bu adresin işaret ettiği konum ile sağlayıcıdır. Tam olarak bunu görmek için IP Adresim sayfasını açın. Tarayıcılar da web sayfalarına MAC adresini okuma imkânı vermez; iOS ve Android sıradan uygulamaların gerçek donanım adresini okumasını engeller.
MAC adresinizi kimler görebilir: aynı yerel ağdaki herkes, örneğin modemin sahibi veya halka açık bir erişim noktasının işletmecisi. Rastgele MAC'in var olma sebebi budur.
Sık sorulan sorular
İki cihazın MAC adresi aynı olabilir mi?
Üreticiler her donanım MAC adresinin benzersiz olmasına çalışır, ancak adresin aslında yalnızca yerel ağda benzersiz olması gerekir. Rastgele adresler yeterince rastgele olduğu için aynı ağda çakışma ihtimali çok düşüktür.
VPN MAC adresimi gizler mi?
Sitelerden gizlenecek bir şey yok, çünkü onu hiç görmezler. VPN genel IP'nizi gizler. Bağlandığınız Wi-Fi ağı ise VPN olsa da olmasa da MAC adresinizi (veya rastgele olanı) görür.
MAC adresimi değiştirebilir miyim?
Evet. En kolay yol yukarıdaki rastgele adres seçeneğini kullanmaktır. Windows'ta bazı sürücüler, bağdaştırıcının gelişmiş özelliklerindeki Ağ Adresi alanına özel bir değer girmenize de izin verir. Bu, sitelerin gördüğü bilgiyi değiştirmez.
Biri beni MAC adresimle takip edebilir mi?
Yalnızca yakındayken. Wi-Fi ağları ve bazı sensörler çevredeki cihazların MAC adreslerini kaydedebilir; telefonların adresi rastgele yapmasının nedeni budur. İnternette takip ise IP adresi, çerezler ve tarayıcı parmak izi ile yapılır.
MAC adresi ile IP adresi aynı şey mi?
Hayır. MAC adresi ağ donanımınızı yerel ağda tanımlar. IP adresini ise ağ atar ve internet size bununla ulaşır. Ayrıntılar için IP adresi nedir yazısına bakın.