Trả lời ngắn gọn
Địa chỉ MAC (Media Access Control) là mã nhận dạng phần cứng của card mạng, chẳng hạn chip Wi-Fi trong điện thoại hay cổng Ethernet trên laptop. Các thiết bị trong cùng mạng nội bộ dùng nó để tìm nhau: router gửi dữ liệu tới điện thoại của bạn dựa vào địa chỉ MAC.
Địa chỉ MAC không bao giờ ra khỏi mạng nội bộ của bạn. Trang web và ứng dụng trên Internet chỉ thấy địa chỉ IP của bạn, bạn có thể xem nó trên trang IP của tôi.
Địa chỉ MAC trông như thế nào
Địa chỉ MAC dài 48 bit, được viết thành sáu cặp chữ số thập lục phân, ngăn cách bằng dấu hai chấm hoặc gạch nối:
3C:22:FB:1A:2B:3C hoặc 3C-22-FB-1A-2B-3C
- Ba cặp đầu là OUI (Organizationally Unique Identifier), do IEEE cấp cho nhà sản xuất. Vì vậy tra cứu địa chỉ MAC có thể cho biết thiết bị do Apple, Samsung hay Intel sản xuất.
- Ba cặp cuối do nhà sản xuất tự đặt cho từng card.
Mỗi card mạng có địa chỉ MAC riêng. Một laptop có Wi-Fi, Ethernet và Bluetooth sẽ có ba địa chỉ khác nhau.
Địa chỉ MAC và địa chỉ IP khác nhau thế nào
| Địa chỉ MAC | Địa chỉ IP | |
|---|---|---|
| Nhận diện | Một card mạng | Một thiết bị hoặc mạng trên Internet |
| Do ai cấp | Nhà sản xuất (hoặc hệ điều hành tạo ngẫu nhiên) | Router (IP nội bộ) hoặc nhà mạng (IP public) |
| Phạm vi | Chỉ trong mạng nội bộ | Mạng nội bộ và Internet |
| Tầng mạng | Tầng 2 (liên kết dữ liệu) | Tầng 3 (mạng) |
| Đổi khi đổi chỗ | Thường không | Có, mỗi mạng mới một địa chỉ |
| Trang web thấy được | Không | Có, IP public |
| Ví dụ | 3C:22:FB:1A:2B:3C | 192.168.1.23 hoặc 203.0.113.42 |
Hai địa chỉ này phối hợp với nhau. Khi laptop muốn gửi dữ liệu tới 192.168.1.1, nó dùng ARP (Address Resolution Protocol) để hỏi "ai đang giữ IP này?" và nhận về địa chỉ MAC của router. Router lại dùng địa chỉ MAC của chính nó cùng IP public của bạn để giao tiếp với nhà mạng.
Cách xem địa chỉ MAC
Windows 10 và 11
- Mở Settings > Network & internet, rồi chọn Wi-Fi hoặc Ethernet.
- Bấm Hardware properties.
- Tìm dòng Physical address (MAC).
Hoặc mở Command Prompt và chạy ipconfig /all. Dòng Physical Address dưới mỗi card chính là địa chỉ MAC của nó.
Mac
- Mở Cài đặt hệ thống > Wi-Fi.
- Bấm Chi tiết bên cạnh mạng đang kết nối.
- Địa chỉ MAC hiện ở đó (trên macOS cũ hơn, nằm trong tab Phần cứng).
Hoặc chạy ifconfig en0 | grep ether trong Terminal. Trên hầu hết máy Mac, en0 là card Wi-Fi.
iPhone và iPad
- Địa chỉ phần cứng: Cài đặt > Cài đặt chung > Giới thiệu > Địa chỉ Wi-Fi.
- Địa chỉ dùng trên một mạng cụ thể: Cài đặt > Wi-Fi, chạm vào (i) cạnh tên mạng và xem Địa chỉ Wi-Fi riêng tư.
Android
Menu khác nhau tùy hãng, nhưng thường là:
- Địa chỉ phần cứng: Cài đặt > Thông tin điện thoại > Địa chỉ MAC Wi-Fi (đôi khi nằm trong Trạng thái hoặc Thông tin phần cứng).
- Địa chỉ dùng trên một mạng cụ thể: Cài đặt > Mạng và Internet > Internet, chạm vào biểu tượng bánh răng cạnh tên mạng. Mục Quyền riêng tư cho biết máy có đang dùng MAC ngẫu nhiên hay không.
Linux
Chạy ip link. Địa chỉ sau link/ether là MAC của từng giao diện mạng.
MAC ngẫu nhiên và địa chỉ Wi-Fi riêng tư
Vì địa chỉ MAC không đổi, Wi-Fi ở cửa hàng, sân bay và khách sạn từng có thể dùng nó để nhận ra cùng một chiếc điện thoại trong thời gian dài. Để ngăn điều đó, các hệ điều hành hiện đại dùng địa chỉ MAC ngẫu nhiên thay cho địa chỉ thật:
- iPhone và iPad (iOS 14 trở lên) dùng Địa chỉ Wi-Fi riêng tư cho mỗi mạng. Bản mới cho phép chọn Tắt, Cố định hoặc Luân phiên.
- Android (10 trở lên) mặc định dùng MAC ngẫu nhiên cho mỗi mạng.
- Windows 10 và 11 có công tắc Random hardware addresses trong cài đặt Wi-Fi.
- macOS (Sequoia trở lên) có tùy chọn Địa chỉ Wi-Fi riêng tư trong chi tiết của từng mạng.
Địa chỉ ngẫu nhiên thường có ký tự thứ hai là 2, 6, A hoặc E, đánh dấu đó là địa chỉ "quản lý cục bộ" chứ không phải do nhà sản xuất đặt.
Ở nhà, việc này có thể gây phiền. Lọc MAC, kiểm soát của phụ huynh hay IP cố định cho một thiết bị trên router đều dựa vào địa chỉ MAC. Chỉ tắt địa chỉ riêng tư cho mạng nhà mình, còn Wi-Fi công cộng thì cứ để bật.
Trang web có thấy được địa chỉ MAC của bạn không?
Không. Địa chỉ MAC chỉ được dùng giữa thiết bị của bạn và thiết bị kế tiếp trong mạng, thường là router. Khi router chuyển lưu lượng ra Internet, nó thay MAC của thiết bị bạn bằng MAC của chính nó, và chặng tiếp theo lại thay lần nữa. Khi yêu cầu tới được trang web, không còn dấu vết nào của địa chỉ MAC thiết bị bạn.
Thứ trang web thấy là địa chỉ IP public của bạn, cùng vị trí và nhà mạng mà nó chỉ tới. Mở trang IP của tôi để thấy chính xác điều đó. Trình duyệt cũng không cho trang web cách nào đọc địa chỉ MAC, còn iOS và Android chặn ứng dụng thông thường đọc địa chỉ phần cứng thật.
Ai thấy được địa chỉ MAC của bạn: bất kỳ ai trong cùng mạng nội bộ, như chủ router hoặc bên vận hành điểm phát Wi-Fi công cộng. Đó là lý do MAC ngẫu nhiên ra đời.
Câu hỏi thường gặp
Hai thiết bị có thể trùng địa chỉ MAC không?
Nhà sản xuất cố gắng để mỗi địa chỉ MAC phần cứng là duy nhất, nhưng thực ra nó chỉ cần không trùng trong mạng nội bộ. Địa chỉ ngẫu nhiên đủ ngẫu nhiên để khả năng trùng trong cùng một mạng là rất thấp.
VPN có ẩn địa chỉ MAC không?
Không có gì phải ẩn với trang web, vì chúng không bao giờ thấy nó. VPN ẩn IP public của bạn. Mạng Wi-Fi bạn kết nối vẫn thấy địa chỉ MAC của bạn (hoặc địa chỉ ngẫu nhiên), dù có VPN hay không.
Có đổi được địa chỉ MAC không?
Có. Cách dễ nhất là dùng tùy chọn địa chỉ ngẫu nhiên ở trên. Trên Windows, một số driver còn cho nhập giá trị riêng tại Network Address trong thuộc tính nâng cao của card mạng. Việc đổi không ảnh hưởng tới những gì trang web thấy.
Người khác có theo dõi tôi qua địa chỉ MAC được không?
Chỉ ở gần. Mạng Wi-Fi và một số cảm biến có thể ghi lại địa chỉ MAC của thiết bị xung quanh, vì vậy điện thoại mới dùng địa chỉ ngẫu nhiên. Trên Internet, việc theo dõi dựa vào địa chỉ IP, cookie và dấu vân tay trình duyệt.
Địa chỉ MAC có giống địa chỉ IP không?
Không. Địa chỉ MAC nhận diện phần cứng mạng của bạn trong mạng nội bộ. Địa chỉ IP do mạng cấp và là thứ Internet dùng để tìm tới bạn. Xem chi tiết tại IP là gì.