Khác biệt trong một câu
IPv4 và IPv6 là hai phiên bản của Internet Protocol: IPv4 dùng địa chỉ 32 bit ngắn và đã cạn kiệt, còn IPv6 dùng địa chỉ 128 bit sẽ không bao giờ hết. Cả hai đều truyền cùng trang web, video và game; chúng chỉ là hai hệ thống đánh địa chỉ chạy song song.
So sánh nhanh IPv4 và IPv6
| IPv4 | IPv6 | |
|---|---|---|
| Ví dụ | 203.0.113.42 | 2001:db8:85a3::8a2e:370:7334 |
| Độ dài địa chỉ | 32 bit | 128 bit |
| Số lượng địa chỉ | Khoảng 4,3 tỷ | Khoảng 340 undecillion (3,4 × 10³⁸) |
| Cách viết | Bốn số thập phân cách nhau bằng dấu chấm | Tám nhóm thập lục phân cách nhau bằng dấu hai chấm |
| Dùng chung | Thường mỗi nhà một IP public, dùng chung qua NAT | Mỗi thiết bị có thể có địa chỉ public riêng |
| Cấu hình | DHCP hoặc thủ công | Tự động (SLAAC) hoặc DHCPv6 |
| Ra đời | 1981 | 1998, phổ biến từ những năm 2010 |
Vì sao có IPv6
IPv4 chỉ có chỗ cho khoảng 4,3 tỷ địa chỉ, ít hơn số điện thoại đang được sử dụng hiện nay. Những khối địa chỉ trống cuối cùng đã được phân phối từ 2011 đến 2019. Nhà mạng kéo dài tuổi thọ IPv4 bằng NAT, cho phép nhiều thiết bị dùng chung một địa chỉ public, và bằng carrier-grade NAT, cho phép nhiều khách hàng dùng chung một địa chỉ. IPv6 giải quyết dứt điểm tình trạng thiếu hụt: đủ địa chỉ để cấp cho mỗi thiết bị trên Trái Đất hàng tỷ địa chỉ riêng.
IPv6 có nhanh hơn hay an toàn hơn không?
Tốc độ: trên thực tế gần như nhau. IPv6 có thể nhanh hơn một chút trên mạng di động vì không phải đi qua carrier-grade NAT, và chậm hơn một chút nếu nhà mạng định tuyến kém. Bạn sẽ không nhận ra khác biệt khi lướt web.
Bảo mật: IPv6 được thiết kế với hỗ trợ mã hóa (IPsec) tích hợp sẵn, nhưng IPv4 cũng dùng được IPsec, và phần lớn lưu lượng đều được HTTPS bảo vệ. Khác biệt thật sự nằm ở quyền riêng tư. Không có NAT, một địa chỉ IPv6 có thể định danh một thiết bị cụ thể thay vì cả hộ gia đình. Các hệ điều hành hiện đại dùng địa chỉ riêng tư "tạm thời", thay đổi định kỳ để hạn chế điều này.
Cách biết bạn có IPv6 không
Mở trang IP của tôi. Trang hiển thị riêng địa chỉ IPv4 và IPv6. Nếu dòng IPv6 có địa chỉ, kết nối của bạn hỗ trợ IPv6. Nếu báo không tìm thấy, nhà mạng, router hoặc thiết bị của bạn không dùng IPv6.
Hiện khoảng một nửa người dùng Google truy cập qua IPv6. Mức hỗ trợ cao trên mạng di động và ở các nước như Ấn Độ, Pháp, Đức, Mỹ và Nhật Bản, và thấp hơn ở nhiều nước khác.
Vì sao IPv6 quan trọng khi dùng VPN
Nhiều VPN và proxy chỉ truyền IPv4. Nếu kết nối của bạn có cả IPv6, các trang web hỗ trợ IPv6 có thể được truy cập trực tiếp, bên ngoài VPN, và thấy địa chỉ IPv6 thật của bạn. Đây gọi là rò rỉ IPv6 (IPv6 leak), một trong những cách phổ biến nhất khiến VPN thất bại mà không báo cho bạn.
Các bước kiểm tra trên trang IP của tôi so sánh mạng IPv4 và IPv6 của bạn. Nếu chúng đi ra qua hai mạng khác nhau khi đang bật VPN, một trong hai đang bỏ qua VPN.
Cách khắc phục rò rỉ IPv6:
- Bật tính năng chống rò rỉ IPv6 hoặc "chặn IPv6" trong ứng dụng VPN, nếu có.
- Chọn VPN hỗ trợ IPv6 đúng cách.
- Cách cuối cùng: tắt IPv6 trên adapter mạng hoặc router.
Đọc cách kiểm tra VPN có hoạt động không để có đầy đủ các bài kiểm tra rò rỉ.
Câu hỏi thường gặp
Nên dùng IPv4 hay IPv6?
Bạn không cần chọn. Thiết bị tự động dùng cả hai và ưu tiên IPv6 khi trang web hỗ trợ. Hãy để IPv6 bật, trừ khi nó gây rò rỉ VPN mà bạn không khắc phục được bằng cách khác.
IPv4 và IPv6 có giao tiếp trực tiếp với nhau được không?
Không trực tiếp. Một trang web phải có cả hai loại địa chỉ để phục vụ cả hai loại người dùng, vì vậy hầu hết các trang lớn đều là "dual stack". Nhà mạng cũng dùng các phương pháp chuyển đổi như NAT64 cho mạng chỉ có IPv6.
Vì sao địa chỉ IPv6 của tôi cứ thay đổi?
Thiết bị tạo các địa chỉ IPv6 tạm thời vì lý do riêng tư và thay mới sau vài giờ hoặc vài ngày. Phần mạng (nửa đầu) thường giữ nguyên, còn phần thiết bị thì thay đổi.
Tắt IPv6 có làm mạng chậm hơn không?
Thường không đáng kể. Một số game, ứng dụng và mạng di động chạy tốt hơn với IPv6, vì vậy chỉ tắt khi bạn cần chặn rò rỉ.