Het verschil in één zin
Een vast (statisch) IP is permanent aan jou toegewezen en blijft hetzelfde, terwijl een dynamisch IP uit een pool wordt uitgeleend en kan veranderen als je opnieuw verbinding maakt of de lease afloopt. Voor surfen werken ze precies hetzelfde; het verschil telt pas als iemand je op een vast adres moet kunnen bereiken of herkennen.
Ben je nieuw met IP-adressen, lees dan eerst wat een IP-adres is.
Vast vs dynamisch in één oogopslag
| Vast IP | Dynamisch IP | |
|---|---|---|
| Verandert | Nooit, tenzij jij of je provider het wijzigt | Bij opnieuw verbinden, een routerherstart of na uren tot weken |
| Toegewezen door | Handmatig ingesteld of gereserveerd door de provider | DHCP, automatisch |
| Typische gebruikers | Bedrijven, servers, kantoren op afstand | Bijna alle thuis- en mobiele klanten |
| Kosten | Vaak een maandelijkse meerprijs | Inbegrepen |
| Een server hosten | Makkelijk | Heeft dynamische DNS nodig |
| Privacy | Hetzelfde adres volgt je overal | Verandert na verloop van tijd, iets lastiger te volgen |
Hoe dynamische IP's werken
Je provider heeft een pool met adressen. Als je router verbinding maakt, vraagt hij er een aan via DHCP (of PPPoE op veel DSL- en glasvezellijnen) en krijgt hij een lease voor een bepaalde tijd. Als de lease afloopt, of de router opnieuw verbindt, krijgt hij misschien hetzelfde adres terug, misschien een nieuw. Mobiele netwerken wisselen nog vaker van adres, en veel ervan zetten klanten achter carrier-grade NAT (CGNAT), waarbij veel gebruikers één publiek IP delen.
Voor- en nadelen van een vast IP
Redenen om er een te nemen:
- Hosting: een web-, mail-, game- of cameraserver is het makkelijkst bereikbaar op een vast adres.
- Toegang op afstand: VPN-servers, extern bureaublad en NAS-toegang werken zonder dynamische DNS.
- Allowlists: bedrijfssystemen, banken en API's kunnen alleen jouw adres toelaten.
- Reputatie: een schoon vast adres dat je zelf beheert, erft geen ban van iemand anders.
Nadelen:
- Kosten: de meeste providers rekenen een meerprijs.
- Blootstelling: een vast adres is een makkelijker en blijvender doelwit voor scans en aanvallen.
- Privacy: elke site ziet elke dag hetzelfde adres, wat volgen makkelijker maakt.
- Geen snelle reset: komt het op een blacklist, dan los je dat niet op door je router te herstarten.
Zo zie je welke je hebt
- Noteer je publieke IP op de pagina Mijn IP.
- Herstart je router, of kijk na een paar dagen opnieuw.
- Is het adres veranderd, dan is het dynamisch. Is het altijd hetzelfde, dan is het vast of een "sticky" dynamisch adres dat je provider steeds verlengt.
Zekerheid krijg je alleen van je provider of je contract. De statuspagina van je router kan het verbindingstype ook tonen als DHCP, PPPoE of statisch.
Vaste IP's in je thuisnetwerk
Binnen je thuisnetwerk kun je een apparaat een vast privé-adres geven, bijvoorbeeld zodat port forwarding altijd dezelfde printer of spelcomputer bereikt. Gebruik daarvoor een DHCP-reservering in de instellingen van je router in plaats van het adres op het apparaat zelf in te typen; dat is makkelijker en voorkomt conflicten. In publiek vs privé IP-adres lees je hoe de twee soorten samenwerken.
Veelgestelde vragen
Heb ik een vast IP nodig om te gamen?
Nee. Online games werken prima met een dynamisch IP. Host je een gameserver voor vrienden, dan maakt een vast IP of dynamische DNS het voor hen makkelijker om te verbinden.
Is een vast IP sneller?
Nee. De snelheid hangt af van je abonnement en je lijn, niet van of het adres verandert.
Kan ik een vast IP krijgen zonder mijn provider te betalen?
Geen echt. Een VPN met een dedicated IP geeft je tegen betaling een vast adres op internet, en dynamische DNS geeft je gratis een vaste naam die een veranderend adres volgt.
Is een vast IP veiliger?
Niet vanzelf. Je bent er makkelijker mee te vinden en aan te vallen, dus je hebt een goed ingestelde firewall nodig. Een dynamisch IP is ook geen bescherming; het verandert alleen af en toe.